
مقدمه ناشر
افزایش رقابت در سطح جهانی، افزایش محدودیتها در منابع مالی و انسانی، کاهش توان هزینهکردن برای این مسائل و افزایش پیچیدگی سامانههای اقتصادی و اجتماعی؛ واقعیتهای جهان امروزهستند.
علم و فناوری در این جهان پر از رقابت، محدودیت و پیچیدگی؛ موقعیتهای جدیدی را بوجود آوردهاند که میتوان به آنها به چشم موتور محرک توسعه اقتصادی و اجتماعی جهان نگاه کرد.
بهره برداری درست از تحولات سریع علم و فناوری و مدیریت تحولات علمی و فناورانه مستلزم آن است که قادر باشیم سیاستهای علم و فناوری خود را متناسب با تهدیدها و فرصتهای آیندهای که محصول تحولات و انقلابهای علمی و فناوری هستند، طراحی کنیم.
شیوه طراحی سیاستهای روز بر اساس بینش و درک ما از تهدیدها و فرصتهای آینده، نیاز به مهارت و عزم فراوان دارد. آیندهنگاری به معنای فرآیندی سامانمند، مشارکتی، برای ساخت چشماندازهای میانمدت و بلند مدت، از جمله این مهارتهاست. در واقع آیندهنگاری فرآیندی است که از طریق ایجاد ارتباط، هماهنگی و همرأییها بین سازمانها و نهادهای جامعه، کمک میکند تا سیاستگذاران و سیاستمداران بتوانند برنامههای مناسب را طراحی کنند.
بنیاد توسعه فردا با هدف تمرکز بر مسایل کلان کشور و با رویکردی معطوف به آینده، ارزشمدارانه و بین رشتهای تأسیس شده است و در حوزه نشر نیز قصد دارد با تقویت ادبیات علمی و ارائه جدیدترین دستاوردهای پژوهشی به فرهنگسازی و ترویج مبانی علمی مسایل بپردازد. بنیاد توسعه فردا از ابتدای تأسیس با توجه به اهمیت آیندهنگاری و سایرفعالیتهای مرتبط به حوزه آیندهاندیشی، گروه مطالعات آیندهنگاری را فعال کرد.
با توجه به اهداف بنیاد توسعه فردا و این واقعیت که در حال حاضر فقدان یک کتاب مرجع در حوزه روششناسی مباحث مربوط به آیندهنگاری کاملاً بارز است، کتاب حاضر به وسیله گروه مطالعات آیندهنگاری بنیاد توسعه فردا و به سفارش ستاد ملی توسعه فناوری نانو تهیه و تدوین شده است.
هدف اصلی کتاب، روشن کردن روشهای مختلف آیندهنگاری فناوری مورد استفاده است. امید است تلاش صورت گرفته با استفاده دانشپژوهان و دانشجویان به ثمر بنشیند.
از آنجا که تدوین نهایی کتاب حدود یک سال و نیم به طول انجامید، اکنون منابع و مطالب بروز دیگری به زبان انگلیسی موجود است که این منابع به همراه بعضی از سندهای تهیه شده در ستاد ویژه توسعه فناوری نانو، مانند سند راهبرد دهساله توسعه فناوری نانو کشور و معرفی بنیاد توسعه فردا در داخل CD کتاب آورده شده است.
سپاس و قدردانی
در پی تلاشهای مهندس حسین ریاحی که منجر به به چاپ اولین کتاب بنیاد توسعه فردا به عنوان " سرمایه گذاری خطر پذیر " گردید، کتاب حاضر تحت سرپرستی آقای مازیار عطاری مدیر محترم گروه آینده اندیشی بنیاد تقدیم می گردد. پیشنهاد تدوین این کتاب از سوی ایشان و تیم آماده سازی و جمع بندی مطالب آقایان مهندس مهدی منوری ، مهندس سید مهدی قاسمی ، مهندس مرتضی فتوحی و مهندس سیامک محمد حسینی باعث گردید تا گزارشات اولیه " روشهای آینده نگاری فناوری " که در طی چند ماه و توسط آقایان روح ا... ابراهیمیان، علی محمد احمدی ، علی صدری ، مهدی کبیری، علی اکبر نیری و میر سهیل نیکزاد آماده شده بود، قابلیت چاپ و انتشار در قالب مرجعی برای روشهای آینده نگاری فناوری بیابند.
همچنین برخود فرض می دانم تا از زحمات گرانقدر آقای دکتر طباطبائیان که بررسی علمی اثر رابعهده گرفتند و لطف خود را شامل دوستان جوان خود در بنیاد در بنیاد توسعه فردا نمودند قدردانی نمایم.
در پایان از آقایان مهندس سلطانی، مهندس مغربی و سایر دوستان دبیر خانه ستاد ملی توسعه فناوری نانو به پاس حمایتها و همکاری صمیمانه شان تشکر می نمایم و امیدوارم که حرکت هدفمند و اصولی ایشان در توسعه فناوری نانو منجر به الگویی فراگیر در توسعه دانش بنیان جمهوری اسلامی ایران گردد. انشاء ا...
شهاب جوانمردی
مدیرعامل بنیاد توسعه فردا