✍️ دکتر فرنوش صفوی‌فر
🔺به فرد کمک کنید احساسات خود را شناسایی و نامگذاری کند
اغلب در بحران ترس و اضطراب را متوجه می‌شویم اما حس‌های دیگر مثل خشم، نفرت، دلتنگی یا محبت هم آمیخته با آن وجود دارند. با شناسایی و تفکیک احساسات مختلف به آنها غلبه پیدا می‌کنیم
جملات سازنده: می‌دونم ترس داری، اما خوب دلت رو ببین که چه حس‌های دیگه‌ای داری؟ این کمکت می‌کنه بتونی تو روی احساساتت کنترل داشته باشی به جای اینکه اون تو رو کنترل کنه.
🔺احساسات بیان‌شده را رد نکنید
جملات غیرسازنده: این که ترس نداره! یا تو که دختر شجاعی بودی! یا پسرها که نمی‌ترسند. چرا می‌ترسی؟ نباید بترسی. زشته بترسی!
جملات سازنده: می‌فهمم ترس داری! معلومه که این صداها می‌ترسونه! بهم بگو چی بیشتر از همه تو این شرایط تو رو می‌ترسونه؟
🔺همگانی‌سازی احساسات:
جملات سازنده: اغلب آدمها میترسن تو چنین شرایطی! کیه که نترسه! مهم اینه راهش رو پیدا کنیم که تسلیم ترس نشیم. اشکالی نداره بترسیم، خب ما هم آدمیزادیم، می‌ترسیم.
🔺کمک به پیدا کردن راه‌حل؛ یادآوری راه‌حلهای قبلی و تقویت حس توانمندی:
جملات سازنده:چطور می‌تونیم ترسمون رو کنترل کنیم؟ قبلا چه روش‌هایی بلد بودی برای آروم شدن؟ یادت میاد تو موقعیت‌های اضطراب‌آور قبلی چی کمکت می‌کرد؟ یا از کی کمک می‌گرفتی؟ حالا هم می‌تونیم از این روش‌ها استفاده کنیم.
هر آدمی یه جور راهی بلده برای آروم کردنش تو چه راهی بلدی؟ میتونی به بقیه هم یاد بدی؟
بعضی‌ها با یک ذکر آروم میشن، بعضی‌ها با موسیقی یا نرمش یا مطالعه...
🔺 پیشنهاد کمک کردن به دیگران راهی برای ایجاد حس کنترل:
تو این شرایط چه کاری از دستمون برمیاد؟ تو توی چه کارهایی قوی‌تری؟
🔺نوشتن احساسات و خاطرات؛ راهی برای آرام‌سازی و حس کنترل
بیا اتفاقات این روزها رو باهم بنویسیم. بعدا به ما و بقیه کمک می‌کنه امروز رو بهتر ببینیم.
🔺 تاکید بر کنار هم بودن:
باهم از این مرحله رد می‌شیم. کنارت می‌مونم. من پیشت هستم. حواسم بهت هست.
🔺 لمس فیزیکی محدود و متناسب
مانند گرفتن دست، نوازش، آغوش گرفتن و ...
🔺 توجه به علائم بدنی اضطراب:
مثل نفس‌نفس زدن، تپش قلب، لرزش بدن و تعریق، درد شکمی، سیاهی رفتن چشم، احساس سرگیجه و غش
🔺 پرسش‌های کمک‌کننده: روی بدنت تمرکز کن و بهم بگو اضطراب رو چطور تو بدنت حس می‌کنی؟ تو دستهات؟ تو قفسه سینه؟ تو پاها؟ تو سرت؟ تو شکمت؟
🔺 آموزش فنون آرام‌سازی: (برای موارد کمی شدیدتر همراه با علائم بدنی)
نفس عمیق شکمی و کنترل تنفس
برای تک‌تک عضلات به ترتیب از صورت تا نوک پاها؛ انقباض، نگه داشتن و رها کردن هر کدام به سه شماره.
تصویرسازی از یک صحنه آرام مثل دورهمی خانوادگی یا طبیعت
نکته: در صورت زمینه قبلی مشکل در سلامت روان یا عدم کنترل به شیوه‌های بالا ارزیابی روانپزشکی کمک‌کننده خواهد بود.
توضیح مهم: لحن و جملات برای کودکان زیر ۱۲ سال متفاوت است.