🔴 مروری بر جنگ‌نوشت‌های مطبوعات جهان_۱۳
❇️ بدترین سناریو برای تجارت جهانی
منبع: اکونومیست
تاریخ انتشار: ۲۷ مارس ۲۰۲۶
خلاصه
از دهه ۱۹۶۰، آبراه‌های جهان امری بدیهی تلقی می‌شدند. اکنون که تنگه هرمز بسته شده و دریای سرخ در گرو تمایلات شبه‌نظامیان یمنی است، روشن شده که حتی ابرقدرتی مانند آمریکا نمی‌تواند عبور امن را در برابر پهپادها، قایق‌های تندرو و مین‌ها تضمین کند. شرکت‌های کشتیرانی و رهبران جهان به این واقعیت بیدار می‌شوند: آزادی ناوبری در حال فروپاشی است. اکونومیست با مدل‌سازی مسیرهای تجاری جهان، تحلیل کرده است که کدام گلوگاه‌ها آسیب‌پذیرترند و بسته شدن کدام یک گران‌ترین پیامدها را خواهد داشت.
✳️ روش تحلیل
اکونومیست مدلی ساخته که بر اساس:
· بهینه‌ترین مسیرها میان ۲۹۸ بندر بزرگ جهان
· داده‌های تجارت دوجانبه از پایگاه BACI
· محاسبه مسیرهای جایگزین در صورت بسته شدن هر گلوگاه
این مدل نشان می‌دهد که بسته شدن تنگه هرمز، اگرچه فوق‌العاده پرهزینه است، اما بدترین سناریو نیست.
✳️ نتایج کلیدی مدل
سهم تجارت دریایی تحت تأثیر هر گلوگاه/سناریو:
تنگه هرمز ۶٪
تنگه تایوان ۱۳٪
کانال سوئز ۱۶٪
دریای جنوبی چین ۲۴٪
بسته شدن همه تنگه‌های آسیا تا استرالیا ۲۶٪
نکته مهم: تنگه هرمز از این جهت استثناست که هیچ اختلال دیگری به اندازه آن نمی‌تواند تجارت را مستقیماً مسدود کند (به جای تغییر مسیر). اما مدل ممکن است اهمیت هرمز را کمتر از واقع نشان دهد، زیرا ترکیب کالاها را لحاظ نمی‌کند - نفت و گاز مایع را نمی‌توان به راحتی از طریق هوا یا زمین حمل کرد.
✳️ آسیب‌پذیری مناطق مختلف
آمریکا: از بسته شدن بسیاری از آبراه‌ها نسبتاً مصون است. بسته شدن تنگه کره بیشترین مشکل را برای آمریکا ایجاد می‌کند (۱۴٪ تجارت) اما با تغییر مسیرهای جزئی قابل مدیریت است.
اتحادیه اروپا: بسته شدن همزمان جبل‌الطارق و سوئز فاجعه‌بار خواهد بود - حدود ۴۰٪ از تجارت دریایی اروپا را تحت تأثیر قرار می‌دهد که ۲۶٪ آن کاملاً مسدود می‌شود.
چین: آسیب‌پذیرتر از آنچه تصور می‌شود. بسته شدن آبراه‌های جنوب شرق آسیا بیش از ۴۰٪ از تجارت دریایی چین را تحت تأثیر قرار می‌دهد. بسته شدن مسیرهای دریای سرخ، بیش از ۲۵٪.
✳️ پیامدهای فراتر از آمار
نکته مهم مدل اکونومیست این است: ممکن است آمریکا جنگ در ایران را آغاز کرده باشد، اما آسیا و اروپا پیامدهای اقتصادی بدتری را متحمل خواهند شد.
با این حال، مدل نشان می‌دهد سناریوهای بدتری از هرمز وجود دارد. در یک جنگ بر سر تایوان، بسته شدن همه تنگه‌های بین آسیا و استرالیا می‌تواند میانگین مسیرهای تحت تأثیر را ۵۸٪ افزایش دهد.
بدترین سناریوی ممکن: بسته شدن همزمان تنگه جبل‌الطارق و کانال سوئز، عبور کشتی‌ها از دریای مدیترانه و دریای سیاه به سایر اقیانوس‌ها را غیرممکن می‌سازد.
✅ جمع‌بندی
با گذشت زمان، نبوغ انسانی راهی برای عبور از بیشتر موانع پیدا می‌کند: خطوط لوله می‌توانند گسترش یابند، مسیرهای کامیونرانی ایجاد شوند و منابع جایگزین تأمین گردند. اما این فرآیندی ناکارآمد است که هزینه‌های بزرگ و غیرضروری را بر اقتصاد جهانی تحمیل می‌کند.
هر اتفاقی که بعد از این بیفتد، رویدادهای ماه گذشته شرکت‌ها را وادار خواهد کرد تا افزونگی (redundancy) را در عملیات خود ایجاد کنند، ذخایر بیشتری انبار کنند، از تأمین‌کنندگان نزدیک‌تر اما کم‌بازده‌تر استفاده کنند و غیره. آنها آگاهند که بار بعدی می‌تواند بدتر باشد.
https://www.economist.com/interactive/briefing/2026/03/27/the-nightmare-scenario-for-global-trade🔗